Kup Magazyn Gitarzysta
Strona główna / Ludzie / Artykuły / Odsłuchy

Odsłuchy

W terminologii studyjnej kolumny głośnikowe określane są mianem monitorów odsłuchowych. Odpowiednio dobrana para monitorów to jeden z najważniejszych elementów każdego studia nagrań.

Najlepsza gitara, mikrofon, efekty czy nawet drogie kable nic nam nie pomogą, gdy na końcu łańcucha sprzętu umieścimy małe głośniczki komputerowe, przez które nic nie będzie słychać. Istnieje niepisana teoria mówiąca o tym, że z całej sumy, którą chcemy przeznaczyć na sprzęt do studia, przynajmniej jedną trzecią powinniśmy wydać na odsłuchy.

W momencie wyboru głośników do domowego studia osoby początkujące zadają sobie często pytanie, czy da się w tym celu wykorzystać zwykłe kolumny głośnikowe hi-fi. Można, ale raczej tylko jako odsłuchy alternatywne. Istnieje ku temu kilka powodów. Pierwszy z nich to fakt, że głośniki typu hi-fi projektowane są w innym celu niż monitory studyjne. Kolumny hi-fi mają zapewnić słuchaczowi przyjemność podczas słuchania muzyki. Z tego względu mogą ukrywać przed nim niedostatki miksów. Dla przykładu: tańsze konstrukcje hi-fi charakteryzuje konturowe brzmienie, podbite pasma górne i dolne, przez co zestawy takie przekazują nieprawdziwy obraz dźwiękowy. Po drugie, kolumny hi-fi nie są zaprojektowane do długiej, wielogodzinnej pracy, zatem mogą zwyczajnie nie wytrzymać naszych eksperymentów dźwiękowych. Zmęczeniu mogą ulec także nasze uszy, narażone przez dłuższy czas na odsłuch przez kolumny hi-fi (uwagi te nie dotyczą doskonałej jakości zestawów typu hi-end, za które jednak trzeba odpowiednio zapłacić).

Odsłuchy studyjne wykorzystuje się natomiast niemal wyłącznie przy rejestracji, edycji i miksowaniu nagrań. Na wiernych brzmieniowo monitorach studyjnych usłyszymy błędy, których nie uda się wyłowić na głośnikach hi-fi, gdyż zadaniem monitorów studyjnych jest jak najlepsze przekazywanie wszystkich szczegółów nagrania. Jeśli mamy taką możliwość, postawmy obok zestawu studyjnego zestaw głośników hi-fi po to, aby sprawdzić, jak nasze nagranie zabrzmi na takich właśnie odsłuchach, które znajdują się w każdym domu.

W ofercie specjalistycznych sklepów znajdziemy całą gamę monitorów studyjnych. Do domowego studia najbardziej interesującym wyborem będą odsłuchy bliskiego pola. Odsłuchy takie stawia się na biurku, blisko uszu, najczęściej na linii ekranu monitora i maksymalnie w odległości dwóch metrów od uszu słuchacza.

MONITORY AKTYWNE CZY PASYWNE?


Odsłuchy dzielą się następnie na pasywne i aktywne. Zestawy pasywne wymagają oddzielnego wzmacniacza. Sprawdzi się tutaj wzmacniacz do zastosowań studyjnych lub porządny wzmacniacz hi-fi. W chwili obecnej odsłuchy pasywne wypierane są jednak przez konstrukcje aktywne. Odsłuchy aktywne to monitory z wbudowanym wzmacniaczem. Zaletą konstrukcji aktywnych jest to, że wzmacniacz i głośniki są do siebie dopasowane. Monitory aktywne to jak najbardziej wskazany wybór do domowego studia. Wystarczy, że podłączysz je do źródła zasilania, połączysz przewodem z interfejsem audio i będziesz mógł nagrywać.

JAKIE ODSŁUCHY?


Jakie odsłuchy wybrać dla siebie? - To nie jest łatwa decyzja. Dla pocieszenia można dodać, że z tym pytaniem zmagają się często także osoby bardziej doświadczone w temacie. Wybór odpowiednich głośników wymaga osłuchania się z wieloma modelami. Trzeba też być świadomym tego, jaki rodzaj brzmienia monitorów nam odpowiada. Początkujący nie mają zazwyczaj jasno określonych preferencji w tym temacie. Jak więc wybrać monitory dla siebie? Najlepiej metodą testów. Wybierz się do przyzwoicie zaopatrzonego sklepu z zestawem ulubionych i dobrze znanych nagrań pod pachą. Zabierz ze sobą także własne produkcje, jeśli już coś wcześniej nagrałeś. Cała sztuka polega na tym, by sprawdzić, jak na testowanych zestawach monitorów zabrzmią nagrania, które znasz, a nie te, które podsunie Ci do słuchania sprzedawca.

Po przetestowaniu kilku interesujących Cię modeli, wybierz te głośniki, których brzmienie najbardziej Ci odpowiada. Wyboru tego należy dokonać jednak nie tylko pod kątem przyjemnych wrażeń z odsłuchu, ale głównie pod kątem późniejszych zastosowań studyjnych. A oto kilka przykładowych punktów, które warto rozważyć przed zakupem pierwszej pary monitorów studyjnych:

1. Czy aby słyszymy wszystkie detale i szczegóły znanych nam nagrań?
2. Jak brzmią ścieżki gitarowe? (Dobry test to nagrania grupy AC/DC).
3. Jak głośniki przenoszą różne częstotliwości? (Jak brzmi góra pasma, a jak dźwięki basowe?).
4. Czy wokale w środku pasma nie są przypadkiem zbyt wycofane do tyłu w miksie podczas odsłuchu?
5. Czy testowane odsłuchy nie grają zbyt jaskrawo?
6. A może nieprzyjemnie dudnią?
7. Czy te odsłuchy mogą zapewnić wielogodzinną pracę?

Wszystkie, nawet najdrobniejsze wrażenia z odsłuchu zapisz sobie na kartce i wybierz te monitory, które według Ciebie najwierniej i najpełniej oddają wszystkie szczegóły miksów. Nie ma w tym przypadku jednego najlepszego wyboru, albowiem zestaw odsłuchów, który dla jednej osoby brzmi doskonale, dla drugiej może zabrzmieć zupełnie odwrotnie.

Opinie innych użytkowników, znalezione na przykład w Internecie, mogą być cenną wskazówką, jednak kieruj się swoimi preferencjami i słuchową intuicją. Pierwsze wrażenie się liczy, lecz dobrze jest nie sugerować się ładnym czy przyjemnym brzmieniem. Lepiej poświęć więcej czasu każdemu z testowanych modeli. To pozornie mniej istotny szczegół, ale pamiętaj, by zwrócić także uwagę na solidność i jakość wykonania zewnętrznej obudowy kolumn głośnikowych.

USTAWIENIE MONITORÓW


Gdy już przyniesiemy zakupiony zestaw głośników do domu, należy je poprawnie ustawić. Zapomnijmy od razu o ustawieniu monitorów w różnych kątach pokoju (jeden na krześle i kupce książek, a drugi na parapecie itd.). Na pewno każdy z zestawów głośnikowych ma w instrukcji obsługi zaznaczony najbardziej odpowiedni sposób rozmieszczenia. Generalna zasada jest taka, że głośniki powinny być umieszczone na wysokości uszu realizatora - przynajmniej głośniki wysokotonowe - i na tej samej wysokości względem siebie. Prawidłowo postawione monitory odsłuchowe powinny tworzyć trójkąt równoboczny z głową słuchacza. Najlepszym rozwiązaniem będzie umieszczenie kolumn głośnikowych na specjalnych statywach. Dobrym rozwiązaniem są też podkładki izolujące od strony podłoża.

PRACA Z ODSŁUCHAMI


Zanim uruchomisz sprzęt, zadbaj o to, by właściwie podłączyć wszystkie kabelki, a także o to, by sprzęt postał dłuższą chwilę przed jego włączeniem po wypakowaniu z kartonów (zwłaszcza gdy przyniesiemy go z zimnego sklepowego magazynu). Długa praca z dźwiękiem będzie powodować zmęczenie słuchu. Tak samo jak bolą nas oczy po wielu godzinach spędzonych przed ekranem monitora, tak i nasz słuch ulega zmęczeniu po kilku godzinach ciągłego słuchania. Podczas pracy trzeba tak utrzymać poziom głośności sygnału, by podczas słuchania czuć się komfortowo, a jednocześnie starać się, by poziom ten nie był za wysoki, ponieważ spowodowałoby to szybkie zmęczenie uszu. Należy zwrócić szczególnie uwagę na poziom tonów wysokich i nie narażać się na zbyt głośny i długi odsłuch z podbitym najwyższym pasmem. W takim przypadku już po kilku minutach stracimy zdolność prawidłowej oceny poziomu najwyższych tonów w miksie. Będzie to owocować nieświadomym podbijaniem częstotliwości wysokich aż do przesady i na drugi dzień może się okazać, że nagranie brzmi za jasno i nie da się go po prostu słuchać. Jeżeli zbyt często podkręcasz najwyższe tony i dziwisz się, że ciągle jest ich za mało, to dobry moment, by zrobić sobie przerwę - wtedy najlepiej przełożyć sesję na następny dzień. Natomiast jeżeli chcemy nadal pracować nad materiałem, to sprawdzonym sposobem na to, by nasze uszy odpoczęły, jest spacer na świeżym powietrzu. Nasze uszy odpoczywają od znanych dźwięków w neutralnym otoczeniu i z powrotem "dostrajają się" do stanu wyjściowego.

Pamiętaj, że dla muzyka i realizatora słuch to najważniejszy ze zmysłów. Dbaj o to, by nie narażać własnych uszu na zbyt duży wysiłek i przesadnie wysokie poziomy głośności. Jeżeli już musisz słuchać głośno, niech trwa to nie dłużej niż kilkanaście sekund, podczas których wyłowisz w miksie to, o co właśnie chodziło. Potem gałkę VOLUME z powrotem możesz ściągnąć w dół.

Tomasz Hajduk

 

Na zakupy zabierz ze sobą... muzykę

Gdy wybierasz się testować monitory w sklepie, weź do kieszeni płyty CD z utworami, które znasz.

Najlepiej niech każdy kawałek będzie w innym stylu muzycznym:

1. Po pierwsze, niech to będzie Twój ulubiony kawałek, który słyszałeś w wielu sytuacjach i na różnych systemach odsłuchowych. Po odtworzeniu takiego utworu w sklepie od razu będziesz mógł ocenić charakter brzmienia danego modelu odsłuchów.

2. Drugie nagranie to utwór ze świetnie brzmiącą linią wokalną. Może być coś z katalogu muzyki popularnej, utwór znany z radia. Jeśli jakieś monitory odsłuchowe nie poradzą sobie z takim nagraniem (głos będzie brzmiał matowo, jak również będzie zbyt schowany, nieczytelny lub zbyt jaskrawy), nie zawracaj sobie gitary takimi monitorami.

3. Kolejny punkt programu to utwór akustyczny. Nawet gdy chcesz nagrywać tylko i wyłącznie black-schizo-metal, zwróć uwagę na to, jak głośniki radzą sobie z brzmieniem gitary akustycznej, fortepianu, kwartetu smyczkowego. Kto wie, może zmienią Ci się w przyszłości preferencje?

4. Przetestuj brzmienie głośników, wkładając do odtwarzacza utwór o potężnej dynamice. Tak właśnie brzmią współczesne nagrania taneczne (z gatunków house, trance itp.), w których słychać dużo basu. Są to nagrania bardzo energetyczne, dlatego dzięki nim szybko wykryjesz najsłabsze punkty w newralgicznych odcinkach spektrum dźwiękowego.

5. Posłuchaj własnych produkcji na testowym sprzęcie. To także sporo Ci powie o charakterze brzmienia odsłuchów. Poproś sprzedawcę, aby w czasie odtwarzania przełączył dźwięk pomiędzy różnymi rodzajami odsłuchów, jeśli to możliwe.

Słuchawki jako alternatywne źródło odsłuchu

Jako drugie źródło odsłuchu do sprawdzania jakości naszych nagrań warto wykorzystać słuchawki. Na rynku znajdziemy modele słuchawek o konstrukcji otwartej i zamkniętej. W domowym studio sprawdzą się najlepiej nauszne (są także modele douszne) słuchawki otwarte, które w większości zapewniają wierniejszy obraz dźwiękowy niż słuchawki zamknięte i lepiej sprawdzą się jako odsłuch alternatywny. Słuchawki zamknięte charakteryzuje z kolei lepsza izolacja akustyczna, więc jeżeli chcemy dużo nagrywać (na przykład nagrania wokali i dźwięków gitar za pomocą wzmacniacza i kolumny gitarowej), wybierzmy taki właśnie model słuchawek, który zagwarantuje nam mniejszą liczbę przesłuchów. Wybierając słuchawki, nie kierujmy się wyglądem, lecz marką, jakością dźwięku i solidnością konstrukcji. Pamiętać należy też o tym, że na słuchawkach nie uda się nam poprawnie zmiksować nagrania i należy je wykorzystywać tylko i wyłącznie jako narzędzie pomocnicze.

Snakes of Eden CETI

Dwa lata po znakomitym albumie "Brutus Syndrome" CETI powraca z kolejnym mocnym uderzeniem zatytułowanym "Snakes Of Eden".

Gramy dalej

9 /10
Revolution Radio Green Day

Green Day jaki jest, każdy widzi (a właściwie słyszy).

Gramy dalej

8 /10
Hunter ocena 3
NieWolnOść
Gatunek: Metal
Ghost ocena 9
Popestar
Gatunek: Heavy metal
Breaking Habits
Gatunek: Rock
Zobacz wszystkie

POZOSTAŁE

Kingston Wall i Petri Walli. Fińska progresja, której nie było

Zagramy w skojarzenia? Wypowiem dwa słowa, a wy następnie podacie kolejne, które będą do nich pasować. Finlandia i muzyka rockowa. Nightwish! Apocalyptica! Children of Bodom! Amorphis! Leningrad Cowboys!

...
Gramy dalej
Ufomammut - 7.11.2016 - Lipsk (Niemcy)

Ufomammut zamyka cykl koncertów związanych z ostatnim albumem "Ecate". Jeden z ostatnich na krótkiej europejskiej trasie odbył się w Lipsku.

Gramy dalej
Skillet - 28.11.2016 - Kraków

Dwa pełne kluby przywitały w Polsce zespół Skillet, który już od 20 lat nagrywa muzykę dla fanów chrześcijańskiego rocka. My postanowiliśmy zobaczyć grupę w Krakowie.

Gramy dalej
Organek - 26.11.2016 - Rzeszów

Organek kontynuuje promocję swojego nowego albumu podróżując po Polsce. Tym razem zawędrowaliśmy za nim do Rzeszowa.

Gramy dalej
Killing Joke - 21.11.2016 - Kraków

Legenda muzyki post-punkowej, brytyjska formacja Killing Joke, wystąpiła w krakowskim Kwadracie.

Gramy dalej