Marek Kołakowski

Na gitarze zacząłem brzdąkać jeszcze w szkole podstawowej, chyba w piątej klasie, były to pudła pożyczane od rodziny. Poznałem pierwsze chwyty i tak się zaczęła moja przygoda z gitarą, która trwa do dziś. Któregoś roku tata pożyczył ze szkoły, w której pracował, gitarę elektryczną Jola 2. Katowałem ją od rana do wieczora. Później był Młodzieżowy Dom Kultury, w którym załapałem się do pierwszego zespołu. Tam nauczyłem się pierwszych solówek pod okiem dobrego instruktora i świetnego muzyka Waldemara Pstrzocha. Waldek do dziś jest moim przyjacielem, jak też kompanem w muzykowaniu i łowieniu ryb. Po pewnym czasie w MDK wykrystalizował się skład na dłuższe granie - ABV. Na próbę czekało się z utęsknieniem, bo były to tylko trzy godziny w tygodniu. Co najważniejsze, graliśmy własne kawałki utrzymane w konwencji mocnej muzyki rockowej. Była też możliwość pogrania na wzmacniaczach i nieco lepszych gitarach - po prostu "cudo i pięknota". Przester uzyskiwało się z Eltrona, odkręcając do maksimum kanałowy poziom głośności, a sumą robiło się ciszej - taka eksploatacja starczała średnio na trzy, cztery próby, po czym piec był spalony...

Z własnym programem startowaliśmy we wszelkich organizowanych w latach 80. przeglądach, dzięki którym mogliśmy zdobyć dyplom czy wyróżnienie. Nawet zarejestrowaliśmy trzy kawałki w studiu radiowym. Na tym kończyły się zazwyczaj podboje polskiego rynku muzycznego, jeśli człowiek nie był związany żadnym układzikiem z "górą". W szkole średniej grałem też w zespole Tangram prowadzonym przez Marcina Wawruka, obecnego profesora Katedry Muzyki Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego. Z grupą tą dostaliśmy się do finału OMPP w Chorzowie. Był to tygodniowy wyjazd, w czasie którego odbywały się również warsztaty gitarowe prowadzone przez niestety nieżyjącego już Stanisława Zybowskiego. Z tych właśnie warsztatów zapamiętałem Zbyszka Krebsa, który bardzo ciekawie grał tappingiem, a było to rzadkością w tamtych czasach. Kolejny etap to czas indywidualnych poszukiwań i wielogodzinnych ćwiczeń. W latach 90. związałem się z formacją Frank Rubrel, której częściowy dorobek muzyczny został zarejestrowany na płycie wydanej przez MJM Music PL. Wydawnictwo organizowało wtedy trochę koncertów w Polsce.

Z przyjemnością wspominam tamte czasy. Wszystko było nowe, tajemnicze i nieodkryte. Nie było medialnych źródeł pozyskiwania wiedzy gitarowej. Dawniej do wszystkiego dochodziło się metodą prób i błędów, co dawało ogromną satysfakcję w przeciwieństwie do czasów obecnych, gdzie wszystko podane jest na tacy - wystarczy usiąść przed komputerem.

Nie, kiedyś miałem też przygodę z gitarą klasyczną. Uczęszczałem do ogniska muzycznego na ten instrument, bo w szkole muzycznej nie było klasy gitary. Z tego, co pamiętam, pogrywałem nawet kawałki Leo Brouwera. Jednakże po pewnym czasie doszedłem do wniosku, że nie tędy droga. Nie kręciło mnie to. Chociaż cenię sobie podstawy muzyki, które dzięki temu poznałem.

Tak, z różnych powodów osobistych. Bardzo tego żałuję, bo naprawdę wiele straciłem. Dopiero od dwóch lat powróciłem do intensywnych ćwiczeń i zdziwiłem się, jaki regres nastąpił w czasie mojego muzycznego urlopu. Najpierw musiałem poprzypominać sobie, co grałem kiedyś, i dojść do poziomu, który miałem wcześniej. To jest chyba najgorsze, co może być - nadrabianie zaległości i kiedy nie można zagrać tego, co wcześniej przychodziło z łatwością. Miałem momenty złości i zniechęcenia, ale jednak nie poddałem się. Można nawet powiedzieć, że się zawziąłem. Kiedy zacząłem osiągać poziom sprzed kilku lat, tak się zmotywowałem, że granie stało się wręcz moim nałogiem.

Systematyczność i mozolna praca to moim zdaniem jedyna recepta na sukces na tym polu. Nie ma tu żadnych sztuczek. Każdy ma swoje własne patenty i sposoby odnośnie ćwiczeń. I tego indywidualizmu każdy muzyk powinien być świadomy. Ja ćwiczę tyle, na ile mi czas na to pozwala, chociaż najchętniej grałbym 25 godzin na dobę (śmiech). A tak na poważnie - staram się ćwiczyć minimum trzy lub cztery godziny dziennie, aby utrzymać poziom. Żeby wnieść do gry coś nowego, trzeba dołożyć jeszcze drugie tyle. Cały materiał (zagrywki, solówki) musi być wyćwiczony z zapasem. Jak przychodzi jakieś granie, to zawsze trzeba mieć rezerwę. Dochodzi wtedy stres, spięcie, brak koncentracji, no i w tym momencie zazwyczaj wychodzą wszelkie niedociągnięcia.

Ćwiczę skale i różnego rodzaju przebiegi chromatyczne, by uzyskać sprawność czysto manualną. Jeżeli od kostkowania zmęczy mi się prawa ręka, to przechodzę do legato lub tappingu, i tak na zmianę. W ten sposób ćwiczę wszystkie techniki na bieżąco, tak aby nie było zaległości. Gram maksymalnie szybko, następnie powoli, tak aby mieć kontrolę nad każdym dźwiękiem. Czasem w ćwiczeniach może się nam zdarzyć moment zastoju. Ćwiczymy, ćwiczymy i... nie widać efektu. Wtedy nie można się załamywać, a wręcz przeciwnie - zwiększyć jeszcze dawkę ćwiczeń, a wtedy na pewno nastąpi przełamanie bariery i zauważy się postęp. To oczywiście tylko moje sposoby na doskonalenie gry.

Na pewno jest to dobra metoda dla początkującego gitarzysty. Po pewnym czasie kopiowanie przestaje już bawić i nie stwarza wyzwania. To znak, że przyszedł czas na własną inwencję. Każdy ma odmienne zdanie na ten temat, ale mnie osobiście uczenie się dźwięk po dźwięku czyjejś solówki po prostu ogranicza. Każdy gitarzysta ma swoją indywidualną artykulację, dlatego ślęczenie nad rozgryzieniem cudzej solówki w całości uważam za stratę czasu. Zawsze starałem się nie kopiować wiernie tego, co grają inni. Zamiast tego, słysząc jakiś interesujący moment, brałem gitarę i próbowałem zagrać go na swój własny sposób. W konsekwencji wychodziła całkiem inna zagrywka.

Granie skal, pasaży i riffów ma zgoła inny charakter. Są to dźwięki oczywiste, niemające nic wspólnego z powielaniem czyichś pomysłów. To dobre materiały do ćwiczeń, ale nie można przesadzić.

Robię to intuicyjnie, bo wtedy odczuwam większą swobodę na gryfie i w wyobraźni. Nacisk kładę przede wszystkim na to, by dźwięk był zagrany z poprawną artykulacją. W budowaniu kawałków nigdy nie kieruję się teorią, nie zastanawiam się, jaką skalę zastosować i czy będzie to zgodne z zasadami. Oczywiście brak opanowanych podstaw teoretycznych byłby dużym utrudnieniem, ale w momencie układania dźwięków nie wnikam w to.