Kup Magazyn Gitarzysta
Strona główna / Warsztat / Lekcje / Funky #14 - Lepiej umierać stojąc, niż żyć na kolanach

Funky #14 - Lepiej umierać stojąc, niż żyć na kolanach

"Funky"

Krzysztof Inglik

Dawno, dawno temu w USA, w okresie Wielkiego Kryzysu, w małym miasteczku Barnwell w Południowej Karolinie urodził się chłopiec...

Czasy były naprawdę ciężkie, więc jego uboga, murzyńska rodzina zmuszona była do poszukiwania lepszego miejsca do życia. Osiedli w pobliżu miasteczka Augusta w Georgii. Chłopiec od małego pomagał swym bliskim, zbierając na okolicznych polach bawełnę oraz czyszcząc buty mieszkańcom miasteczka. W wolnym czasie śpiewał i bawił się z przyjaciółmi. Popełniał też drobne przestępstwa, przekraczając coraz śmielej granicę dzielącą dobro od zła. W końcu w wieku 16 lat został skazany i zesłany do więzienia dla nieletnich w Toccoa, w północnej części stanu, za napad z bronią w ręku. Po trzech latach poręczyła za niego rodzina muzyka Bobby Byrda. Został wypuszczony pod warunkiem, że znajdzie sobie pracę i nigdy nie wróci w rejon Augusty oraz hrabstwa Richmond. Młody kryminalista przez krótki czas próbował zajmować się boksem i baseballem, po czym zdecydował poświęcić całą swoją energię muzyce. Później - na bazie własnych doświadczeń - mówił młodym ludziom: "Nauka może być dla was dzisiaj ciężarem, ale jeśli przejdziecie przez to dzisiaj, to wasze jutro będzie lekkie, jeśli nie - będzie ciężkie". Człowiekiem tym był James Joseph Brown, który zmarł niedawno w Atlancie, 25 grudnia 2006 roku, w wieku 73 lat.

Tym odcinkiem warsztatów pragnę oddać mu hołd, zapalić świeczkę i zwrócić na niego uwagę tych. którym młody wiek nie pozwolił jeszcze zapoznać się ze spuścizną ojca chrzestnego muzyki funk. Człowieka nazywanego "najbardziej zajętym w show-biznesie", który nagrał ponad 50 płyt, wydał 119 singli i 98 razy gościł na prestiżowej liście przebojów "Billboard's Top 40" i muzyka, dla którego nagranie sześciu czy ośmiu albumów w jednym roku nie stanowiło żadnego problemu. Pomyślcie, jak w jego świetle wypadają współczesne pseudogwiazdki, z trudem popełniające kilkanaście piosenek na przestrzeni dwóch czy trzech lat. mające jednocześnie do swojej dyspozycji praktycznie wszystko - od wsparcia własnej rodziny zaczynając i na nowoczesnych technologiach kończąc.

Wybieram kilka utworów, które jako pierwsze przychodzą mi na myśl. Myśląc o muzyce Browna, z pewnością przypomni nam się "Get Up (I Feel Like Being A) Sex Machine" z wydanej w 1970 roku płyty "Sex Machinę". Jednak do stylu tego riffu nawiązywałem już wcześniej ("Gitarzysta", 4/2006). Kolejny utwór to wielki przebój "I Got You (l Feel Good)" oraz petne funkowego drive'u "(Call Me) Super Bad" i "Give It Up Or Tun lt A Loose". Tyle zmieści się dziś, ale mogę obiecać, że w przyszłości będziemy jeszcze do muzyki Jamesa Browna powracać.

Przykład 1 to riff grany w utworze "Give U Up Or Turn lt A Loose" przez nadwornego wioślarza Browna, Jimmy Nolana.



Kompozycja ta pierwotnie nagrana została w 1968 roku i przez dwa tygodnie utrzymywała się w czołówce przebojów R&B, lądując potem na 15 miejscu listy pop. Jej alternatywna wersja ukazała się w 1970, na płycie pod tytułem "Sex Machine". Omawiany riff jest prosty, ale sposób w jaki współgra z sekcją rytmiczną, szczególnie z synkopowaną partią basu graną przez Charlesa Sherrella, to esencja funkowej magii Jamesa Browna (zachęcam oczywiście do posłuchania oryginału). Riff gitarowy składa się w sumie z trzech granych na lekkim tłumieniu dźwięków, wybranych z pentatoniki D moll (DFGAC). Zwróćcie uwagę na miejsca, w których gitara łączy się i mija z basem. Podobne figury instrumentalne znajdują się w wielu utworach ojca chrzestnego muzyki Funk i stanowią doskonały przykład na to. jak wiele można osiągnąć nieskomplikowanymi środkami.

Przykład 2 oparty jest na utworze "(Call Me) Super Bad" z wydanej w 1971 roku płyty "Revolution of the Mind". Na płycie tej zagrali gitarzyści Robert Coleman i Hearlon "Cheese" Martin.



Omawiana partia gitary składa się z dwóch części. Pierwsza, oznaczona w nutach jako figura A, zbudowana jest z granych staccato, twardo na raz ósemek. Regularność rytmu jest złamana delikatnie synkopami na drugiej ćwierćnucie drugiego taktu. Zagrane tutaj nuty (F G A) należą do pentatoniki D moll (DFGAC), z którą ciekawie współbrzmi partia basu. dzięki zagranemu w niej dźwiękowi przejściowemu F# (tercja wielka do D). Kolejna część riffu, figura B, stoi w opozycji do figury A. Rytm jest tu gęsty, szesnastkowy, bardziej agresywnie zagrany. Akcenty przywodzą na myśl słynny swingowy rytm "Charleston" (na "raz", a potem na "dwa i"). W figurze B akordy leżą dokładnie w tych miejscach, tylko podział został zagęszczony do szesnastek. Wykorzystany przeze mnie w nagraniu trójdźwięk to górna część czterodźwięku septymowego. Warto zapamiętać to opakowanie, jeśli na dole dodamy dźwięk F, otrzymamy akord Dm7: x-x-3-5-3-5. Jeśli przesuniemy dźwięk F do F#, otrzymamy dominantę D7: x-x-4-5-3-5.

Ciekawostką jest to, że utwór ten pierwotnie wykonywany był przez zespól the Pacesetters, akompaniujący wokalistom R&B. W jego skład wchodzili młodzi bracia: William "Bootsy" Collins (basista) i Phelps "Catfish" Collins (gitarzysta). Stali się oni częścią grupy the New Breed, a potem the JB's i zyskali reputację jednej z najlepszych funkowych sekcji rytmicznych. Muzycy ci - wraz ze stałym organistą Browna, Bobby Byrdem, oraz Jabo Starksem - spotkali się 30 czerwca 1970 w Nashville, aby nagrać inny przebój Jamesa Browna zatytułowany "Get Up (I Feel Like Being A) Sex Machine").

Przykład 3
nawiązuje do utworu "I Got You (I Feel Good)". Ten wielki przebój jest utworem tytułowym płyty wydanej w 1966 roku. Nagrany został jednak wcześniej, w maju 1965 w Criteria Studio w Miami, na sesji sponsorowanej przez przyjaciela Browna. Henry'ego Stone'a. Okazał się wielkim hitem i zajmował pierwsze miejsca na listach R&B przez sześć tygodni. W sesji nagraniowej wzięli udział gitarzyści Jimmy Nolan i Alphonso Kellum. Aranżacja przedstawiona w nutach na stronie obok całkowicie ignoruje partię gitary oryginału, która polega głównie na graniu ostrych akcentów na dwa i cztery. Użyte są tam akordy dominantowe, na przykład D7: x-x-10-11-10-10. Tę część każdy może zrobić sam z oryginalnego nagrania. Ja skupiłem się na partii basu i dęciaków. Na koniec zachęcam do samodzielnego odkrywania muzyki Jamesa Browna, który powiedział kiedyś: "Lepiej umierać stojąc, niż żyć na kolanach". Myślę, że wracając pod koniec życia do muzycznego biznesu, ten najbardziej zajęty człowiek branży dopełnił własnych stów. Był aktywny i wierny swej pasji aż do samego końca.