Często odnoszę wrażenie, że gitarzyści z kręgu bluesa unikają sytuacji skrzyżowania gryfów z adeptami jazzu. Ci z kolei z powątpiewaniem spoglądają na fanów bluesowego rzemiosła.
Czego najczęściej chwytają się w improwizacji gitarzyści bluesowi? - Pentatoniki molowej. A co zabiera sen z powiek adeptom jazzu? - Progresja II-V-I. Uznałam, że dobrym pomysłem jest poruszenie tego tematu oraz ukazanie go od strony warsztatowej. Te dwa na pozór różne światy mogą być sobie bliższe. Czy odnajdą swoje odbicia w tym samym lustrze wspólnych dla nich 12 dźwięków? Przejdźmy do warsztatu.
Co to jest progresja II-V-I? Używając najprostszych słów, jest to ciąg trzech następujących po sobie akordów. Są one ściśle związane z tonacją danego utworu. Każdy z tych akordów ma najczęściej formę czterodźwięku. Jego składniki to kolejno: pryma, tercja, kwinta oraz septyma. Spójrz na PRZYKŁAD 1.
Jest to znana Ci już melodia gamy durowej. Na stopniach odpowiadających naszej progresji II-V-I (a więc pierwszym, drugim oraz piątym w kolejności dźwięku gamy) utworzyłam akord złożony z czterech dźwięków. Jak? Przeanalizujmy akord utworzony na pierwszym stopniu zilustrowanej w przykładzie gamy durowej (Cmaj7). Do dźwięku podstawowego (c) dodajemy trzy dźwięki - trzy występujące po sobie tercje. Są to odpowiednio tercja wielka (c-e), tercja mała (e-g) oraz tercja wielka (g-b/h). Ich rola w akordzie to kolejno: tercja mała (e), kwinta czysta (g) oraz septyma wielka (b/h). W ten sposób otrzymaliśmy akord C z septymą wielką. Analogicznie, tą samą drogą możemy zbudować akord na każdym stopniu (dźwięku) przedstawionej tu gamy. W harmonii jazzowej najczęściej spotykaną progresją jest owe II-V-I. Już wiemy, że stopniowi I odpowiada funkcja Cmaj7. Dla pozostałych będą to kolejno: Dm7 (d, f, a, c) oraz G7 (g, b/h, d, f). Omawiany ciąg akordów Dm7-G7- Cmaj7 prezentuje PRZYKŁAD 2.
Pozostaje nam dowiedzieć się, jak w kontekście przedstawionych akordów odnaleźć się wyłącznie za pomocą pentatoniki molowej. W tym celu sprowadzę nasze IIm7-V7- Imaj7 do postaci trzech oddzielnych, niezwiązanych ze sobą w harmonii akordów, omawiając każdy z nich oddzielnie. A będą to funkcje: Cm7, C7 oraz Cmaj7. Co zrobiłam? Nadałam im wspólny mianownik w postaci tej samej prymy (dźwięku C). W jakim celu? Aby poznać zależność pentatoniki molowej z każdym z typów akordu m7, 7 oraz maj7 z osobna.
Zdaję sobie sprawę, że ogarnięcie wyżej przedstawionych informacji przez niejednego Czytelnika "Gitarzysty" może być kłopotliwe. Powyższa tabelka podsumowuje, jaką pentatonikę molową zastosować w sytuacji pojawiających się w progresji II-V-I typów akordów m7, 7 oraz 7, a także dwóch innych funkcji: alt oraz m7/5b. Jest to podejście czysto "matematyczne". Pewnego rodzaju ściąga, którą można wypróbować. Natomiast najważniejszym założeniem tego warsztatu jest poznanie tej zależności na Waszych instrumentach, usłyszenie, jak współbrzmią dźwięki owych pentatonik z omówionymi w tym miesiącu akordami i przede wszystkim pokonanie bariery wspólnego jammowania gitarzystów z tylko na pozór dwóch różnych światów: bluesa i jazzu. Za miesiąc spróbujemy z przedstawionej ściągi skorzystać w praktyce.
W PRZYKŁADZIE 6 znajdują się dwie funkcje. Spróbuj samodzielnie dopasować do nich palety pięciu kolorów pentatoniki. Pojawią się one w następnym spotkaniu. Wrócimy przy tej okazji do formy 12-taktowego bluesa.
Od niedawna jestem posiadaczem używanego przetwornika firmy Bartolini, na którym nie ma serii ani numeru. Mogę tylko stwierdzić, że jest to przetwornik Bartolini o wymiarach 70×39mm. Chciałbym się dowiedzieć, czy jest jakaś możliwość rozróżnienia, z jakim dokładnie przetwornikiem mam do czynienia?
{Odpowiedź}Moje ulubione kostki to Fender Classic Celluloid Extra Heavy. Jedyny problem w tym, że pocą mi się ręce i kostki te się ślizgają...
{Odpowiedź}Zgromadziłem dość pokaźną kolekcję materiałów na gitarę: książki, DVD, tabulatury itp. Staram się teraz przerobić to wszystko po kolei. Jaką strategię przyjąć, by wyciągnąć z tego maksymalne korzyści?
{Odpowiedź}Mam problemy z płynnym graniem legato. Zwykle w połowie przebiegu palce mi się blokują, a cała ręka jest spięta. Proszę o radę, jak wyjść z tego impasu.
{Odpowiedź}Na rynku jest obecnie bardzo dużo szkółek, podręczników, nut... Jak z tego morza materiałów wybrać coś, co jest naprawdę dobre i warte uwagi?
{Odpowiedź}
